aw
b
Architecture Workroom
Brussels

IABR-Atelier Rotterdam— Energietransitie als stadsproject

Het IABR-Atelier Rotterdam grijpt in de komende vier jaar de energietransitie, waar stad en haven voor staan, aan als driver voor een inclusieve stadsontwikkeling en als trekker voor andere belangrijke opgaven, zoals productie, wonen, sociale gelijkheid en water. Daarmee is de energietransitie niet alleen een doel, maar ook een middel dat bewust wordt ingezet om te werken aan een aantrekkelijke toekomst, aan een weerbaar (resilient) en inclusief Rotterdam. 

De Lage Landen 2020-2100, een toekomstverkenning— AWB & Sannah Belzer

Energie = Ruimte 

Het nieuwe energiesysteem speelt zich niet meer alleen ondergronds en in verre centrales af, maar wordt plots zichtbaar in onze leefwereld. Het zal een grote ruimtelijke invloed hebben op onze stad en hoe we deze organiseren en vormgeven. De energietransitie is dus bij uitstek een ruimtelijke opgave. De verschillende potenties in energieproductie per regio en zelfs wijk bieden een kans om een nieuwe ruimtelijke organisatie van kernen, wijken en publieke voorzieningen uit te denken, gekoppeld aan de nieuwe infrastructuur. Op de schaal van de wijk krijgen we collectieve energievoorzieningen die een eigen taal moeten ontwikkelen, voorbij hun utilitaire vorm en functie. Reductie van de energievraag zal enkel mogelijk worden, indien de bestaande woningvoorraad grondig gerenoveerd wordt en nieuwbouw zoveel mogelijk energieneutraal wordt. 

Energietransitie als stedelijk project 

Maar is er voor iedereen een gelijk speelveld, kan iedereen meedoen met de veranderingen of er zelfs van profiteren? Energie-armoede als consequentie van de energietransitie dreigt nu al, vooral in de meer kwetsbare wijken. Maar andersom, met de juiste aanpak kan (de urgentie van) de energietransitie bijdragen aan een kwalitatieve en aantrekkelijke toekomst, als instrument voor een weerbaar en inclusief Rotterdam waar burgers in staat worden gesteld niet alleen energieconsumenten, maar ook energieproducenten te zijn. De vraag die het IABR–Atelier Rotterdam stelt is dus tot welke nieuwe stedelijke kwaliteit de energietransitie ons in staat stelt. Wat is de ecologische én maatschappelijke meerwaarde voor de stad, voor de wijk én voor iedere individuele burger? Zo raakt de ondergrondse infrastructuur ook aan de wateropgave in wijken, en zullen nieuwe vaardigheden nodig zijn om de transitie mogelijk te maken, waardoor er vraag naar nieuwe werkgelegenheid ontstaat. 

Ontwerpen aan handelingsperspectief 

Het IABR–Atelier Rotterdam zal, met als specifieke uitdaging de energietransitie, tegelijk nieuwe werkvormen voor inclusieve stadsontwikkeling testen en concrete ruimtelijke voorstellen ontwikkelen, met als uiteindelijk doel realisatie. 

In de periode van 2017-2020 zal worden gewerkt aan een aantal werklijnen die samen, elk vanuit een verschillend schaalniveau en actiedomein, bouwen aan de energietransitie als sociaal en inclusief stadsproject. Zo wordt er gewerkt op collectieve strategieën voor Energiewijken, welke worden ontwikkeld en getest samen met drie wijken in Rotterdam. Daarnaast wordt door middel van een architecturaal typologische verkenning onderzocht hoe nieuwe gebouwtypologieën in relatie tot hun directe omgeving concrete bouwstenen kunnen vormen voor de energietransitie. Met de Test Site M4H+ worden behalve het energie- en sociale vraagstuk ook nadrukkelijk opgaven rondom circulaire economie, maakindustrie, voedsel en water gekoppeld en vanuit het perspectief van gebiedsontwikkeling opgepakt.Tot slot neemt een integrerend spoor de output van de werklijnen mee in de ontwikkeling van een handelingsperspectief. Het platform van IABR–2018 wordt ingezet om expertise en kennis te presenteren en uit te wisselen, en om partners en actoren (uit de stad en regio, maar ook daarbuiten) actief te betrekken bij gedeelde kennisontwikkeling. Op IABR–2020 zullen de eindresultaten worden gepresenteerd, waarna ze worden geïmplementeerd. 

Het IABR–Atelier Rotterdam is een samenwerking van de IABR, de gemeente Rotterdam (Stadsontwikkeling en Resilient Rotterdam) en het Havenbedrijf Rotterdam en loopt van 2017-2020. Doel van het Atelier is om aanzetten voor oplossingen te ontwikkelen die vervolgens door de gemeente en andere stakeholders uitwerking krijgen in de praktijk. 

Ateliermeester is Architecture Workroom Brussels, Joachim Declerck, één van de curatoren van IABR–2018+2020. 

Meer info over het IABR–Atelier Rotterdam hier.

Meer

IABR-Atelier Rotterdam— Oproep aan Architecten
Open Ruimte Platform— Oproep Water-Land-Schap
Vacature— Ervaren Projectleider (m/v)
Vacature— Productie Coordinator (m/v)
Water as Leverage for Resilient Cities: Asia
Open Ruimte Platform— Publicatie Operatie Open Ruimte
THE MISSING LINK— Curator Statement, Onderzoeksagenda en Call for Practices
Atelier Zennevallei
Urban Intervention — BRIDGE
Workshop Series — Urban Economy in the Brussels Metropolitan Area
Lezing en Debat — Industrie Meer Ruimte Geven
Rotterdam Biennale benoemt drie curatoren voor tweeluik 2018+2020
Een Wereld Te Winnen— Floris Alkemade in gesprek met Els Vervloesem en Joachim Declerck
Masterclass— Zorgzame Buurten
Atelier Kortijk 2025— Vernieuwende stedelijke ontwikkelingsstrategie
Designing The Future— debattenreeks
Atelier Brussels— Masterclasses
Atelier Brussels— Lectures Structure and Stimulus
Atelier Brussels— Urban Walks
Antwerpen— Onderzoek Mapping levendigheid van wijken
Atelier Brussels— Expo A Good City Has Industry
Spoor Oost— Stadsvernieuwingsproject
Stad Brugge— Week van de Ruimte
Revitalisering Zeebrugge— Stadsvernieuwingsproject
Torhout— belevings- en identiteitsonderzoek
Lancering OASE 96 Sociale poetica— De architectuur van gebruik en toe-eigening
Van cure naar care— transities in de gezonde stad Utrecht
Atelier Brussels— Urban Meeting IABR
Urban Meeting Bozar— De Productieve Metropool
Imagine Europe— Bozar
Atelier Brussel— De Productieve Metropool
Oproep naar ontwerpteams— Atelier Brussel De Productieve Metropool
Ontwikkelingsstrategie— Oostende Oosteroever
Herziening ruimtelijk structuurplan— Stad Brugge
De Stad als Fabriek— Buda Workroom
Colloquium — Architectuur in België en Turkije: Veranderende praktijken
Platform Architectuurcultuur
Gent Muide-Meulestede
IABR 2016 — Projectatelier Utrecht: De Gezonde Stad
Publicatie—Weven aan het Stedelijk Tapijt
Eurodelta 2030 - 2100
Eurometropolitane Blauwe Ruimte
Atelier— Productive BXL
Atelier de Stad— Brussel
Lezing — Mark Brearley
Festival Kanal Play Ground
Metropolitaan Kustlandschap 2100
IABR 2014 Urban by Nature— projectatelier Brabantstad
Toekomstverkenning Vlaamse Landmaatschappij (VLM)
Productive Space By Design— conferentie
Conceptbegeleiding Stadsvernieuwing— Kern Rechteroever Aalst
Strategische verkenning— pilootprojecten productief landschap
Atelier— In Between
Atelier à Habiter— Tentoonstelling
Atelier— ontwikkelingsvisie sidaplax Gent
Atelier De Stad Brussel— Kanal Play Ground
Internationaal Atelier— Eurometropolis
Expertadvies— Nieuw Gent
Atelier— ontwikkelingsvisie wonen in Kapellen
Publicatie—The Ambition of the Territory
Studiedag—Naar een gedeelde ontwerpagenda voor Vlaanderen
Vlaanderen als Ontwerp— Atelier
The Ambition of the Territory— deSingel Internationale Kunstcampus
Lezing— Carolyn Steel - The Hungry City
Changing Cultures of Planning— Rotterdam, Zürich, Nantes, Randstad, Bordeaux
Naar een visionaire woningbouw in Vlaanderen
Masterplan—kanaalzone Brussel
The Ambition of the Territory—Belgisch Paviljoen Venetië 2012
Making City—5e Internationale Architectuur Biennale Rotterdam
Trajectbegeleiding—opmaak bestek gevangenis Haren
Bouwen voor Brussel— Architectuur en stedelijke transformatie in Europa
Making City—Atelier Istanbul
G A R D E N— Parckdesign 2012
Open House Brussel—debatten en artistiek parcours
Tentoonstelling—Making City
Exploring the metropolitan condition
The Next Economy— België sterk vertegenwoordigd op de International Architecture Biennale 2016
Master Class—120% Brussels
Stadstraject—Kanaalzone Brussel
Programma—Bouwen voor Brussel
Tentoonstelling—Bouwen voor Brussel
Tentoonstelling—Architecture for Justice
Conceptstudio's—Beleidsplan Ruimte Vlaanderen
IABR-Atelier Rotterdam— Energietransitie als stadsproject
With structural support from the Flemish government and regular support from the Brussels capital region and other regional and local governments.