aw
b
Architecture Workroom
Brussels

IABR-Atelier Rotterdam— en test site M4H

Biennale, gemeente en havenbedrijf samen aan de slag in stadshaven M4H

De haven van Rotterdam, een mondiale speler, heeft een bijzondere relatie met de stad. Die relatie is de afgelopen decennia fragieler geworden, maar nu worden precies de gebieden waar stad en haven elkaar ontmoeten, de ‘stadshavens’, weer van steeds groter belang. Daar immers kan slim de koppeling worden gemaakt tussen de onvermijdelijke transities op het vlak van energie en grondstoffengebruik (circulaire haven, circulaire economie) en de bredere sociaaleconomische ontwikkeling van zowel bewoners als bedrijven in de stad.

(c) Maxime Peeters

In Rotterdam zijn havenbedrijf en gemeente als een Siamese tweeling verbonden in één groot stedelijk systeem en in de ‘stadshavens’ kunnen zij de transitie naar het toekomstig Rotterdam samen verkennen, ontwerpen en uittesten.

Eén van die stadshavens waar haven– en stadsontwikkeling samenkomen is het Merwe-Vierhavensgebied (M4H) waar stad, haven en biennale nu samen de Test Site M4H+ hebben opgezet.

Merwe-Vierhavensgebied M4H

In het Merwe-Vierhavensgebied bevond zich ooit één van de grootste fruithavens ter wereld maar het transformeert nu stap voor stap naar een heel nieuw woon- en werkgebied. M4H is één van de gebieden die vooruit zijn geschoven in het Stadshavens programma – een programma van de gemeente Rotterdam en het Havenbedrijf Rotterdam met als doel de komende decennia bijzondere woon- en werklocaties in het stadshavengebied te realiseren.

M4H ligt op een strategische locatie, naast een aantal kwetsbare woonwijken, zoals Delfshaven en Bospolder-Tussendijken; nog midden in economisch actief havengebied en toch dichtbij het centrum; en tegenover de kenniscampus RDM Rotterdam, aan de andere kant van de rivier.

Gemeente en Haven lanceerden recentelijk al het Makers District, dat M4H en RDM omvat en dat dé plek in de metropoolregio moet worden voor de innovatieve maakindustrie. En niet zonder reden: de oude industriële panden, de ruimte die M4H biedt en de nieuwe dynamiek die er is ontstaan, bieden veel kansen voor ontwikkeling van nieuwe woon-werk typologieën, van innovatieve maker spaces, van test faciliteiten en kennisplatforms. Door de koppeling te maken met de omliggende wijken (M4H+) dient zich de gelegenheid aan om nieuwe werkgelegenheid te creëren en de ‘beroepsbevolking van de 21e eeuw’ op te leiden met nieuwe kennis en skills. En dat is nodig willen we naar een inclusieve stad met een economie die lokaal waarde toevoegt aan de stad en voor haar inwoners.

Zoals uit vorig onderzoek van het IABR–Atelier Rotterdam, De Productieve Stad, al bleek, is M4H één van de plekken waar goed een brug kan worden geslagen tussen high-tech en low-tech, denken en maken, wonen en werken.

Test Site M4H+: proeftuin en etalage

Gemeente en Havenbedrijf Rotterdam staan, als eigenaren, samen voor de opgave deze stadshaven toekomstbestendig te maken. Met het doel tot concrete ontwikkelprincipes en pilot projects te komen hebben IABR, gemeente Rotterdam en Havenbedrijf daarom de Test Site M4H+ opgezet als onderdeel van het IABR–Atelier Rotterdam.

Het IABR–Atelier Rotterdam richt zich tot en met 2020 op de kwestie hoe Rotterdam de onontkoombare energietransitie tevens kan inzetten als hefboom voor sociaal inclusieve stadsontwikkeling, voor het weerbaar (resilient) maken van de stad.

Waar het Atelier de energietransitie als vertrekpunt neemt, kan in M4H+ juist ruimtelijk ontwerp en integraliteit als vertrekpunt worden genomen. In en rond het M4H-gebied spelen vele opgaven. Energietransitie en sociale vraagstukken komen er onvermijdelijk samen met opgaven op het gebied van de circulaire economie, de (kleine) maakindustrie, voedsel en water management. Transformatie van het M4H-gebied en van de direct omliggende wijken kan zo in samenhang worden aangepakt – als één stadsproject: onderzoekend, verbeeldend, ontwerpend en testend met de noodzakelijke energietransitie als hefboom en ruimtelijk ontwerp als instrument.

Samen met lokale stakeholders in het gebied en in de omliggende wijken worden de komende jaren plannen ontworpen én getest voor circulaire gebiedsontwikkeling. Als Test Site M4H+ wordt dit gebied daarmee proeftuin én etalage voor oplossingen die nodig zijn om de ruimte die de oude haveneconomie ‘achterlaat’ optimaal te integreren in wat het weerbaar (resilient) Rotterdam van de toekomst moet worden.

De IABR zal in 2018 het HAKA-gebouw, industrieel erfgoed in het M4H-gebied, inrichten als locatie voor hoofdtentoonstelling en programma. Dus van de Test Site M4H+ zal het HAKA tijdens de biennale tevens het tijdelijk hoofdkwartier zijn.

Test Site M4H+ is een samenwerking van de IABR, de gemeente Rotterdam en het Havenbedrijf Rotterdam en vormt onderdeel van het IABR–Atelier Rotterdam.
Het ontwerpend onderzoek voor Test Site M4H+ wordt uitgevoerd door TEAM 1010, bestaande uit 1010au, Mariska Vogel, Ronald Van Der Heijden, DRIFT, 5PBGM en Witteveen+Bos.

Ateliermeester is Joachim Declerck (Architecture Workroom Brussels).

iabr.nl

Meer

IABR–Atelier Oost Vlaams Kerngebied— Uit de startblokken
Regionale oproep IABR-Atelier OVK— Geef mee vorm aan de toekomst van het Oost-Vlaams Kerngebied
IABR-Atelier Rotterdam— Energietransitie als stadsproject
IABR-Atelier Rotterdam— Oproep aan Architecten
Open Ruimte Platform— Oproep Water-Land-Schap
Water as Leverage for Resilient Cities: Asia
Open Ruimte Platform— Publicatie Operatie Open Ruimte
THE MISSING LINK— Curator Statement, Onderzoeksagenda en Call for Practices
Atelier Zennevallei
Urban Intervention — BRIDGE
Workshop Series — Urban Economy in the Brussels Metropolitan Area
Lezing en Debat — Industrie Meer Ruimte Geven
Rotterdam Biennale benoemt drie curatoren voor tweeluik 2018+2020
Een Wereld Te Winnen— Floris Alkemade in gesprek met Els Vervloesem en Joachim Declerck
Masterclass— Zorgzame Buurten
Atelier Kortijk 2025— Vernieuwende stedelijke ontwikkelingsstrategie
Designing The Future— debattenreeks
Atelier Brussels— Masterclasses
Atelier Brussels— Lectures Structure and Stimulus
Atelier Brussels— Urban Walks
Antwerpen— Onderzoek Mapping levendigheid van wijken
Atelier Brussels— Expo A Good City Has Industry
Spoor Oost— Stadsvernieuwingsproject
Stad Brugge— Week van de Ruimte
Revitalisering Zeebrugge— Stadsvernieuwingsproject
Torhout— belevings- en identiteitsonderzoek
Lancering OASE 96 Sociale poetica— De architectuur van gebruik en toe-eigening
Van cure naar care— transities in de gezonde stad Utrecht
Atelier Brussels— Urban Meeting IABR
Urban Meeting Bozar— De Productieve Metropool
Imagine Europe— Bozar
Atelier Brussel— De Productieve Metropool
Oproep naar ontwerpteams— Atelier Brussel De Productieve Metropool
Ontwikkelingsstrategie— Oostende Oosteroever
Herziening ruimtelijk structuurplan— Stad Brugge
De Stad als Fabriek— Buda Workroom
Colloquium — Architectuur in België en Turkije: Veranderende praktijken
Platform Architectuurcultuur
Gent Muide-Meulestede
IABR 2016 — Projectatelier Utrecht: De Gezonde Stad
Publicatie—Weven aan het Stedelijk Tapijt
Eurodelta 2030 - 2100
Eurometropolitane Blauwe Ruimte
Atelier— Productive BXL
Atelier de Stad— Brussel
Lezing — Mark Brearley
Festival Kanal Play Ground
Metropolitaan Kustlandschap 2100
IABR 2014 Urban by Nature— projectatelier Brabantstad
Toekomstverkenning Vlaamse Landmaatschappij (VLM)
Productive Space By Design— conferentie
Conceptbegeleiding Stadsvernieuwing— Kern Rechteroever Aalst
Strategische verkenning— pilootprojecten productief landschap
Atelier— In Between
Atelier à Habiter— Tentoonstelling
Atelier— ontwikkelingsvisie sidaplax Gent
Atelier De Stad Brussel— Kanal Play Ground
Internationaal Atelier— Eurometropolis
Expertadvies— Nieuw Gent
Atelier— ontwikkelingsvisie wonen in Kapellen
Publicatie—The Ambition of the Territory
Studiedag—Naar een gedeelde ontwerpagenda voor Vlaanderen
Vlaanderen als Ontwerp— Atelier
The Ambition of the Territory— deSingel Internationale Kunstcampus
Lezing— Carolyn Steel - The Hungry City
Changing Cultures of Planning— Rotterdam, Zürich, Nantes, Randstad, Bordeaux
Naar een visionaire woningbouw in Vlaanderen
Masterplan—kanaalzone Brussel
The Ambition of the Territory—Belgisch Paviljoen Venetië 2012
Making City—5e Internationale Architectuur Biennale Rotterdam
Trajectbegeleiding—opmaak bestek gevangenis Haren
Bouwen voor Brussel— Architectuur en stedelijke transformatie in Europa
Making City—Atelier Istanbul
G A R D E N— Parckdesign 2012
Open House Brussel—debatten en artistiek parcours
Tentoonstelling—Making City
Exploring the metropolitan condition
The Next Economy— België sterk vertegenwoordigd op de International Architecture Biennale 2016
Master Class—120% Brussels
Stadstraject—Kanaalzone Brussel
Programma—Bouwen voor Brussel
Tentoonstelling—Bouwen voor Brussel
Tentoonstelling—Architecture for Justice
Conceptstudio's—Beleidsplan Ruimte Vlaanderen
Vacature— Hosts You Are Here (m/v)
Vacature— Inhoudelijke Medewerker (m/v)
Vacancy— Interim Communication & Documentation support (m/v)
Vacature— Medewerker onthaal & logistiek (m/v)
Sociaal-ruimtelijk onderzoek— Gent Sint-Pieters
Brussels Urban Landscape Biennial Edition 2018— Rising Waters
You Are Here - Brussel
Vooraankondiging— IABR-THE MISSING LINK Rotterdam en Brussel
Urbanising in Place— 
Bouwen aan het verband tussen Voeding-Water-Energie
IABR–2018+2020–The Missing Link— Delta Atelier
Antwerpen— Mapping van de verschuiving van grootstedelijke fenomenen in Berchem extra muros
Publicatie— Designing the Future
CS Genk— Campus Bret leerlandschap van de 21e eeuw
IABR-Atelier Rotterdam— en test site M4H
With structural support from the Flemish government and regular support from the Brussels capital region and other regional and local governments.